Wat is architectuur nou eigenlijk?

maandag 9 september 2019

Wat is architectuur*) nou eigenlijk, vroeg ik me vanmiddag af. Waar gáát het nou eigenlijk om? Klinkt misschien wat vreemd uit de mond van iemand die al 32 jaar in het vak zit. Maar soms overkomt me dat gewoon. Zoals vanmiddag. Ik was bij een klein gezondheidscentrum, dat 10 jaar geleden gebouwd is. De eigenaren (huisartsen en apotheek) willen rigoureus verbouwen. Want….

Ze zijn eigenlijk al 10 jaar ongelukkig. De ruimte is niet geschikt om als efficiënte praktijk te gebruiken: te krappe kamers, geluidsoverlast tussen de kamers, te smalle gangetjes, lekkend dak, vloerverwarming die onvoldoende reageert op de warmtebehoefte, lelijke airco-units die in elke kamer hangen, omdat het ’s zomers niet te harden is in de kamers, een open wachtkamer, bijna ín de balie, zodat iedereen alles hoort wat er gezegd wordt. En het meest bijzondere: een klein kamertje op de verdieping (het ‘penthouse’), via een mini-trapje bereikbaar, dat aan 4 kanten raam heeft, en waar de assistentes zitten weg te bakken, en dat natuurlijk geen uitzicht heeft, omdat alle luxaflex altijd naar beneden zijn.

Tja, dat lijkt duidelijk hè? Dat is duidelijk NIET de bedoeling van architectuur. Althans, dat zou je (ik dus) denken. Maar wat blijkt: dit pand heeft 10 jaar geleden een architectuurprijs gewonnen! Zéker is het als pand mooi. Een prachtig vrijstaand pareltje, dat het als folly heel goed gedaan zou hebben, en die prijs ook echt verdiend had. Wat was het ontzettend jammer, dat er ook MENSEN in dat pand moesten komen. En sterker nog, dat dit pand zelfs gebouwd is in opdracht van die mensen, om daar ook zelf gebruik van te maken! Met als doel om er, ja heus, een gezondheidscentrum van te maken.

Op de website van de beroepsvereniging (BNA) is het pand mèt vermelding van de prijs nog steeds te vinden. Gaat het in de architectuur nog steeds alleen om de vormgeving? Belonen we als beroepsgroep nog steeds alleen maar de self-fulfilling-kunstenaars, die zonder zich om de gebruikers te bekommeren hun goddelijke gang gaan? Wat Jammer! Ik denk, dat goede architectuur zoveel meer is, dan alleen maar een mooi jasje. Dáár zou eens een architectuurprijs voor uitgereikt moeten worden!

Marjolein van Dijl, interieurarchitect BNI
Registratienummer: 4.881213.005

Marjolein van Dijl houdt een blog bij over haar veelzijdige werk als interieurarchitect. Ze wil haar ervaring van meer dan 30 jaar in dit vakgebied delen met geïnteresseerden. Onderwerpen uit de hele breedte van haar werk zullen aan de orde komen: projecten, uitdagingen, overpeinzingen, verwondering, dilemma’s, inspiratie, frustratie, vreugde, trots, tips en kijkjes achter de schermen van haar architectenbureau.

*) Volgens het vroegste overgeleverde werk over dit onderwerp, "Over architectuur" van de Romein Vitruvius, - ca 85-20 v Chr- is de architectuur gestoeld op drie principes: schoonheid (venustas), stevigheid (firmitas) en bruikbaarheid (utilitas). Ze kan dan worden omschreven als de balans tussen deze drie elementen, waarbij geen van drieën overheersend is ten opzichte van de andere twee.